سعیده قادری، مدرس دانشگاه و دکتری شهرسازی، پس از ثبت ملی بافت تاریخی شیراز، بر ضرورت تغییر رویکرد از صرفاً حفاظتی به «حفاظتی-توسعه‌ای» تأکید کرد. وی معتقد است بافت تاریخی شیراز می‌تواند موتور محرک اقتصاد شهری و منبع درآمد پایدار باشد. قادری پیشنهاد می‌کند که گردشگری در این بافت باید از بازدید صرف فراتر رفته و شامل گردشگری تجربه‌محور (مانند بازآفرینی تجربه زندگی سنتی)، توسعه صنایع دستی با ایجاد بازارچه‌های دائمی، و تمرکز بر گردشگری غذا و اقامت (ایجاد اقامتگاه‌های بوم‌گردی) شود. او همچنین بر احیاء بناهای خاموش از طریق کاربری‌های خلاق مانند فضاهای کار اشتراکی، آتلیه‌های هنری و مراکز نوآوری تأکید کرد و توانمندسازی و مشارکت دادن ساکنان محلی را کلید توسعه پایدار دانست.

به نقل از ایسنا/فارس چند روزی از ثبت ملی بافت تاریخی شیراز می‌گذرد؛ رخدادی ارزشمند که حاصل سال‌ها تلاش کارشناسان، دلسوزان و علاقمندان به بافت تاریخی و میراث آن است. با عنایت به اینکه رویکرد حفاظتی در این بافت بیشتر مورد تأکید بوده، اما پرسش اساسی اینجاست: آیا بافت تاریخی فقط باید حفاظت شود، یا می‌تواند تولید ثروت و اشتغال پایدار نیز داشته باشد؟

سعیده قادری، مدرس دانشگاه و دکتری شهرسازی در گفت‌وگو با ایسنا در پاسخ به این سئوال گفت: بافت تاریخی شیراز با وجود آثاری چون بازار وکیل، مسجد نصیرالملک و صدها خانه و گذر تاریخی، تنها یک یادگار به جا مانده از گذشته نیست؛ این محدوده ارزشمند می‌تواند موتور محرک اقتصاد شهری و منبع درآمد پایدار برای شهر و شهروندان شیرازی باشد. اما امروز زمان آن فرا رسیده که نگاه صرفاً حفاظتی را به نگاه حفاظتی ـ توسعه‌ای تبدیل کنیم.

وی با بر ضرورت گردشگری تجربه‌محور و عبور از بازدید صرف در این بافت تأکید کرد و افزود: گردشگری در بافت تاریخی نباید محدود به تماشا کردن و عکس گرفتن از بناها و آثار باشد. ما می‌توانیم تجربه زندگی در شیراز قدیم را به مراجعه کنندگان و علاقمندان ارائه دهیم.

قادری با اشاره به ظرفیت گردشگری مذهبی و فرهنگی بافت تاریخی شیراز بیان کرد: می‌توان با برگزاری آیین‌های سنتی و مذهبی، رویدادهای هنری، تئاترهای روایت‌محور مبتنی بر داستان‌های کتب تاریخی در گذرها، جشنواره‌های موضوعی و نمایشگاه‌های فصلی در خانه‌های قدیمی، به پویایی و توسعه اقتصادی بافت تاریخی کمک کرد.

این مدرس دانشگاه همچنین بر ضرورت استفاده از ظرفیت گردشگری صنایع دستی در این بافت تأکید کرد و افزود: با ایجاد بازارچه‌های دائمی آموزش، تولید و فروش نگارگری، خاتم‌کاری، منبت، گلیم و گبه؛ حمایت واقعی از هنرمندان شیرازی این ظرفیت اقتصادی فعال خواهد شد.

این دکترای شهرسازی به ظرفیت گردشگری غذا و اقامت نیز اشاره کرد و گفت: با تمرکز بر ایجاد رستوران‌های تخصصی غذاهای اصیل شیرازی، کارگاه‌های آموزش آشپزی ایرانی، توسعه اقامتگاه‌های بوم‌گردی در خانه‌های تاریخی و حتی بازآفرینی خانه‌های غیرتاریخی با الگوی معماری ایرانی اسلامی برای تجربه حتی کوتاه زندگی اصیل و سنتی نیز این پتانسیل شکوفا می‌شود.

وی تأکید کرد: خروجی و نتیجه این اقدامات افزایش اشتغال، افزایش ماندگاری گردشگر و افزایش درآمد پایدار شهری و کمک به شهروندان شهر شیراز خواهد بود.

کاربری‌های خلاق، احیاء و جان‌بخشی به بناهای خاموش

قادری در ادامه سخنان خود بر ضرورت کاربری‌های خلاق، احیاء و جان‌بخشی به بناهای خاموش در بافت تاریخی شیراز تأکید کرد و افزود: بافت تاریخی نباید فقط مسکونی یا تجاری سنتی باشد. بناهای بلااستفاده می‌توانند به فضاهای کار اشتراکی برای جوانان بدون پشتوانه های مالی و حمایتی، آتلیه‌های هنری و کارگاه‌های صنایع فرهنگی، مراکز نوآوری و کسب‌وکارهای دانش‌بنیان و خانه‌های خلاق با موضوعات متنوع تبدیل شوند. زیست بوم فناوری می‌تواند در بافت تاریخی شیراز نمود پیدا کند.

این مدرس دانشگاه همچنین خواستار توانمندسازی ساکنان بافت تاریخی به عنوان محور توسعه این بافت شد و گفت: مهم‌ترین سرمایه بافت تاریخی، مردم آن هستند. اگر ساکنان آموزش ببینند و در منافع اقتصادی سهیم شوند، حفاظت از بافت نیز پایدار خواهد بود.

وی ادامه داد: آموزش در حوزه‌های گردشگری و مهمان‌داری، صنایع دستی، کارآفرینی محلی و مدیریت کسب‌وکارهای کوچک بافت تاریخی را از یک محدوده فرسوده به یک جامعه پویا تبدیل می‌کند.