به گزارش ایسنا، در ابتدای این نشست حمید ضیایی‌پرور – پژوهشگر هوش مصنوعی – گفت: هوش مصنوعی مانند تغییرهایی که در همه حوزه‌ها ایجاد کرده، در حوزه اسباب‌بازی هم تأثیرهایی داشته که مهم‌ترین آن‌ها این است که در فرایند طراحی، تولید و استفاده، اسباب‌بازی را از یک شی‌ء به یک رسانه یادگیرنده و تعاملی تبدیل کرده است. این فناوری تمامی فرآیندهای تولید، طراحی و بازخوردگیری از کودکان، والدین و مربیان را متأثر از خود کرده است. در این شرایط استفاده از اسباب‌بازی برای هر کودک تبدیل به یک تجربه شخصی شده و می‌توان برای هر کودک اسباب‌بازی متناسب با ویژگی‌های شخصی و علایق فردی طراحی کرد.

او در ادامه با طرح این پرسش کلیدی که «هوش مصنوعی چیست؟» ادامه داد: هوش مصنوعی در واقع بخشی از هوش انسان است که خود انسان آن را در اختیار ماشین قرار داده است تا کارهایی که خودش توان آن‌ها را نداشته، با سرعت بالاتری انجام شود. عبارت «مصنوعی» که به هوش اضافه شده، مانند پسوند «مجازی» است که در کلمه فضای مجازی افزوده‌ایم و گاهی به‌اشتباه آن را غیرواقعی می‌دانیم، ما را دچار اشتباه در فهم این پدیده می‌کند. شاید در ترجمه فارسی این کلمات، برداشت ما را دچار انحراف کند.

ظرفیت‌های هوش مصنوعی برای صنعت اسباب‌بازی

ضیایی‌پور تأکید کرد: برنامه‌نویسان هوش مصنوعی، افرادی هستند که متناسب با ساختارها و چارچوب‌های ذهنی خود قابلیت‌هایی را به ابزارهای فنی داده‌اند. به‌طور مثال خودروهای خودران که از ابتدا رانندگی را بلد نبوده‌اند، بلکه براساس الگوریتم‌هایی که انسان برای آن تعریف کرده، رفتار می‌کند. در حوزه هوش مصنوعی هم همین شرایط را داریم. کسانی که فعالان حوزه اسباب‌بازی بوده‌اند، امروز از یک ظرفیت تازه برای آنالیز و شخصی‌سازی اسباب‌بازی‌ها متناسب با نیاز شخصی بچه‌ها، استفاده می‌کنند. این ظرفیت قابلیت آن را ایجاد کرده است که براساس گروه سنی، طبقه اجتماعی، لوکیشن جغرافیایی و فرهنگ لوکال، می‌توان اقدام به طراحی اسباب‌بازی برای بچه‌ها کرد.

او افزود: مهم‌ترین قسمت در طراحی و تولید اسباب‌بازی، ایده‌پردازی است. اتفاقی که از طریق اتاق‌های فکر، بارش فکری و مفهوم‌پردازی رخ می‌دهد و امروز ما پدیده «هوش مصنوعی مولد» را داریم که می‌تواند ایده‌های ناب و جدید برای ساخت اسباب‌بازی را در اختیار ما قرار دهد. می‌دانیم که بخش عمده‌ای از فعالان صنعت اسباب‌بازی امروز از این ظرفیت استفاده می‌کنند.

ضیایی‌پور در ادامه گفت: از این منظر شاهد یک تغییر پارادایم در فرآیند طراحی اسباب‌بازی هستیم. از سوی دیگر تحلیل بازخورد کودکان و یا آنالیز رفتار بازار نسبت به محصولات هم توسط هوش مصنوعی تسهیل شده است. این‌که هوش مصنوعی می‌تواند بسیاری از خطاها را پیش‌بینی کند، ظرفیت بسیار ویژه‌ای است. فرآیند تحقیق‌وتوسعه که بخش مهمی در فضای تولید اسباب‌بازی محسوب می‌شود، با استفاده از هوش مصنوعی تسریع و کوتاه می‌شود. در حوزه طراحی صنعتی و مهندسی محصولات هم نقش هوش مصنوعی را می‌توان مورد بررسی قرار داد. ایجاد فرآیند شبیه‌سازی تولید محصول هم از ویژگی‌هایی است که در اغلب عرصه‌های حضور هوش مصنوعی، کارکرد پیدا کرده است. همین فرآیند تا حدود زیادی منجر به کاهش ضایعات و صرفه‌جویی در مدیریت مواد اولیه می‌شود.

هر کودک یک اسباب‌بازی اختصاصی

این کارشناس هوش مصنوعی گفت: شعار «هر کودک یک اسباب‌بازی اختصاصی» ایده‌آلی است که در آینده می‌توانیم به آن برسیم اما همین امروز هوش مصنوعی این قابلیت را به ما داده است که برای هر گروه مشخص از بچه‌ها اسباب‌بازی سفارشی و اختصاصی طراحی و تولید کنیم. ما اگر اسباب‌بازی‌ای داشته باشیم که بتواند متناسب با ورودی‌ها، واکنش‌های اختصاصی به کودکان بدهد، به‌ویژه برای گروه‌های خاص مانند کودکان طیف اوتیسم، توانسته‌ایم اسباب‌بازی را به یک ابزار کمک‌آموزشی هم برای والدین و هم برای مربیان و جامعه تبدیل کنیم.

او در پایان تأکید کرد: دور نمی‌بینم روزی را که اسباب‌بازی به‌عنوان یک ابزار، کمک‌کننده پیشرفت کودکان ما باشد. به‌ویژه که امروز امکان گفت‌وگو با هوش مصنوعی وجود دارد. همین امروز این قابلیت‌ها در ابزارهایی مانند تلفن همراه وجود دارد و در آینده می‌توان در بازار اسباب‌بازی شاهد شخصی‌سازی برای بچه‌ها باشیم. این اتفاقی است که حتی برای بزرگ‌ترها هم می‌تواند رخ دهد و دور نیست زمانی که هر یک از ما یک ربات به‌عنوان دستیار در کنار خودمان داشته باشیم که براساس علایق ما شخصی‌سازی شده باشد.

هوش مصنوعی به مثابه زبل‌خان!

در ادامه نعیمه انزابی – عضو هیات علمی دانشکده طراحی در تبریز – گفت: در زمان ما کارتونی به نام «زبل خان» وجود داشت که نشان می‌داد او همه‌جا هست، زبل خان اینجا، زبل خان آنجا! الان چنین موضوعی برای هوش مصنوعی پیش آمده است البته بی‌راه هم نیست چون فناوری‌های جدید چنین تاثیری را دارد و وارد همه ابعاد زندگی ما شده است. در حوزه اسباب‌بازی هم باید بررسی کنیم ببینم چگونه است. هوش مصنوعی در حوزه اسباب‌بازی ملزوماتی دارد که اگر نباشد نمی‌توانیم نام هوش مصنوعی را به آن اطلاق کنیم.

اسباب‌بازی هوشمند تعریف مشخص دارد

او افزود: در حوزه اسباب‌بازی اتوماسیون‌سازی اسباب‌بازی مهم است یعنی شیوه‌های سنتی تولید را بهینه‌تر می‌کند، از تکرار پرهیز می‌کند و… این موضوع گاهی با هوش مصنوعی اشتباه گرفته می‌شود. وقتی صحبت از اسباب‌بازی هوشمند می‌کنیم باید تعاریفی داشته باشد. برخی اسباب‌بازی‌ها یک سری الگوهای از پیش‌تعیین‌شده دارند که بر اساس آن برای کودک بازخورد دارد درحالی‌که «هوشمندی» باید همیشه فعال باشد. مثلاً هوشیاری ما توقفی ندارد. اگر ما اسباب‌بازی هوشمندی طراحی می‌کنیم باید این حالت را داشته باشد. یک کلیدواژه دیگر اینترنت اسباب‌بازی است. در یک بخش اسباب‌بازی‌های ما می‌توانند از طریق اینترنت به سایر اشیا متصل شوند. اسباب‌بازی هوشمند باید از محیط، یادگیری داشته باشد، آنالیز کند، از الگوهای هوش مصنوعی استفاده می‌کند، قابلیت تصمیم‌گیری دارد، اگر این چنین باشد اسباب‌بازی ما یک اسباب‌بازی هوشمند است.

باربی؛ نخستین اسباب‌بازی هوشمند

انزابی گفت: آن‌چه در ادبیات تحقیقی وجود دارد این است که در سال ۲۰۱۵ نخستین اسباب‌بازی هوشمند به بازار ارائه شده است، تا الان ۹۱ اسباب‌بازی هوشمند در بازار داریم که رقم بدی نیست و نشان از توسعه این بازار دارد. نخستین اسباب‌بازی هوشمند باربی بود که البته ممکن است این یک ترفند تبلیغاتی باشد. قبل از ورود به عصر دیجیتال در زمان انقلاب صنعتی تولید اسباب‌بازی یک قدم پیشرفت کرد. قدم دوم و عصر دوم ظهور پلاستیک‌ها و تولید اسباب‌بازی‌های این‌چنینی بود که جهشی بود. ژاپن اولین اسباب‌بازی‌ای را ساخت که وارد صفحاتی شدیم که تازه بود. قدم بعدی اسباب‌بازی‌های نوین بود که شبیه ربات هستند و دیگر نمی‌شود نام اسباب‌بازی را رویشان گذاشت چون برخی از آن‌ها احساسات خود را می‌توانند نشان بدهند.