فاجعه زیست‌محیطی-اقتصادی در باغبانی: ۲ میلیارد دلار زیان و هدررفت سالانه ۳ میلیارد مترمکعب آب

تهران – پژمان آزادی، دبیر انجمن صنفی کارفرمایی کشت بافت گیاهی ایران، هشدار داد که گسترش بی‌رویه احداث باغات با نهال‌های غیر اصیل و آلوده، خسارتی معادل ۲ میلیارد دلار به بخش کشاورزی وارد کرده و سالانه بیش از ۳ میلیارد مترمکعب آب را به دلیل مصرف غیربهینه هدر می‌دهد.

ریشه بحران: خلاء نظارتی و نهال‌های معیوب

آزادی فقدان یک نظام قانونی و نظارتی منسجم را عامل اصلی این بحران دانست. این بی‌رویه‌کاری فنی و اقلیمی منجر به تبدیل باغات به کانون‌های آفت و بیماری و تخریب خاک‌های حاصلخیز شده است. نهال به‌عنوان مهم‌ترین نهاده در باغبانی، باید دارای اصالت ژنتیکی (تأیید رقم) و سلامت بهداشتی (عاری از ویروس‌ها و فیتوپلاسماها) باشد تا سرمایه‌گذاری‌های چندساله کشاورزان نابود نشود.

تأثیر مستقیم بر منابع آب:

در شرایط بحران جدی آب در کشور، استفاده از نهال‌های آلوده و فاقد گواهی، به‌طور مستقیم بر مصرف غیربهینه آب تأثیر گذاشته و منجر به هدررفت سالانه بیش از ۳ میلیارد مترمکعب در بخش باغبانی شده است.

راهکار ساختاری پیشنهادی:

دبیر انجمن کشت بافت گیاهی، راه‌حل فوری را تصویب مصوبه‌ای برای الزام فنی در احداث باغات جدید دانست. این الزام باید شامل تعیین معیارهای دقیق برای انتخاب ارقام، پایه‌های سالم، خاک، آب و فناوری‌های آبیاری باشد و نظارت مستمر بر کل فرآیند تولید نهال را الزامی سازد.

وی همچنین بر لزوم حمایت از شبکه ملی تولید نهال‌های سالم و اصیل، از طریق تقویت باغ‌های مادری و مراکز تأمین هسته‌های گواهی‌شده، تأکید کرد و مسئولیت اصلی اجرای این برنامه را متوجه معاونت باغبانی وزارت جهاد کشاورزی دانست.